Kresy Wschodnie – wykład Pani Katarzyny Węglickiej w W64

Powiększ obrazKresy Wschodnie - wykład Pani Katarzyny Węglickiej w W64

Dnia 25.09.2019 r. Wypożyczalnia dla Dorosłych i Młodzieży nr 64 zorganizowała spotkanie z Panią Katarzyną Węglicką. Temat spotkania brzmiał: „Na ziemi wileńskiej, nowogródzkiej i grodzieńskiej”.

Pani Katarzyna Węglicka jest doktorantką w Instytucie Sztuki Polskiej Akademii Nauk – zajmuje się sztuką Wielkiego Księstwa Litewskiego. Absolwentka filologii polskiej na Uniwersytecie Warszawskim oraz historii sztuki na Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego. Chociaż pochodzi z Mławy, jednak sercem jest kresowianką. Największymi pasjami Pani prelengentki jest nieustanne tropienie dziejów kresowych i poszukiwanie polskich śladów na Kresach oraz nauka języków obcych (rosyjskiego, angielskiego i francuskiego). Nasz Gość jest tłumaczem tychże języków współpracując m.in. z organizacjami zajmującymi się Kresami Wschodnimi. Autorka jedenastu książek o tematyce kresowej. W przygotowaniu trzy kolejne tytuły. Zadebiutowała w 2004 r. książką pt. „Opowieści kresowe. Litwa”. Swoje podróże za wschodnie granice utrwala piórem, a także aparatem fotograficznym, piękno Kresów Wschodnich mieliśmy możliwość podziwiać na zdjęcia autorstwa Pani Katarzyny.

Kresy to obszar tęsknot wielu Polaków, którzy w wyniku II wojny światowej musieli opuścić tereny dzisiejszej Litwy, Białorusi i Ukrainy. Ziemie te pełne są ciekawych ludzi, pięknych chwytających za serce pejzaży, zapomnianych i często zniszczonych przez czas zabytków oraz pamiątek przeszłości.

Będąc na Grodzieńszczyźnie warto poszukać śladów Elizy Orzeszkowej oraz jej powieści pt. „Nad Niemnem”. Zaczynamy od Bohatyrowicz, gdzie rozgrywa się akcja powieści, następnie kierujemy się w stronę folwarku Miniewicze, czyli powieściowego Korczyna, który mieścił się na skraju wsi. Właściciel dworu Jan Kamieński był pierwowzorem Benedykta Korczyńskiego. W Miniewiczach znajduje się opisana w powieści mogiła powstańców styczniowych. Niedaleko wioski zatrzymujemy się na skarpie nadniemeńskiej przy mogile kmiecia Jana i szlachetnie urodzonej Cecylii, powieściowej pary małżonków, którzy zapoczątkowali wieś Bohatyrowicze i ród Bohatyrowiczów. Nie zapominajmy także o zwiedzeniu Kościoła św. Anny w miasteczku Łunna – to właśnie przed ołtarzem tej świątyni wzięła ślub Cecylia z Janem. Warto zajechać również do wsi Milkowszczyzna, gdzie urodziła się Eliza Orzeszkowa, z domu Pawłowska. Dziś jedynymi śladami dawnego dworu Pawłowskich jest studnia i jesionowa aleja oraz krzyż, figura Matki Boskiej i kamień z pamiątkową tablicą informującą o tym, że kiedyś na tej ziemi mieścił się rodzinny majątek pisarki.

W Grodnie powinno się zwiedzić zabytkowy cmentarz rzymskokatolicki. Pochowana jest na nim Eliza Orzeszkowa, ale nie tylko. Spoczywają tutaj także szczątki obrońców Grodna z 1939 roku, tzw. Orlęta Grodzieńskie z m.in. 13-letnim uczniem Tadziem Jasińskim, symbolem obrony tegoż grodu nadniemeńskiego.

Z kolei zajechawszy na ziemię nowogródzką trzeba koniecznie przemierzyć ją szlakiem Adama Mickiewicza. Wieszcz narodowy urodził się w maleńkiej wsi Zaosie w pobliżu Jeziora Świteź leżącego 20 km od Nowogródka. Zachwyt nad pięknem jeziora był impulsem do napisania ballad „Świteź” i „Świtezianka”. W samym Zaosiu mieszczą się zrekonstruowane zabudowania dawnego folwarku Mickiewiczów (Muzeum-Folwark Mickiewiczów). Natomiast w Nowogródku w odbudowanym dworze Mickiewiczów znajduje się Muzeum Adama Mickiewicza.

Także Wilno i ziemia wileńska skrywają w sobie wiele atrakcji. Wilno to przede wszystkim Ostra Brama z łaskami słynącym obrazem Matki Boskiej Miłosierdzia, Sanktuarium Miłosierdzia Bożego (w Kościele św. Trójcy) i odtworzona cela św. Siostry Faustyny Kowalskiej w dawnym domu Zgromadzenia Sióstr Matki Bożej Miłosierdzia. To również Góra Zamkowa, Góra Trzykrzyska, Bazylika archikatedralna św. Stanisława Biskupa i św. Władysława (miejsce pochówku m.in. Barbary Radziwiłłówny), barokowy Kościół św. Piotra i Pawła na Antokolu (perełka wśród wileńskich kościołów). I oczywiście Cmentarz Na Rossie, na którym znajduje się mauzoleum Matka i Serce Syna (Marii i Józefa Piłsudskich).

Na wileńszczyźnie swoje pałace miał ród Tyszkiewiczów. Warto chociażby wspomnieć o rezydencjach w Landwarowie pod Trokami, w Zatroczu czy w Wace.

Dziękujemy Pani Katarzynie Węglickiej za mile i w interesujący sposób spędzony z nami czas oraz za zarażenie nas swoją „kresową” pasją. Jednocześnie życzymy kolejnych ciekawych i rozwijających podróży na Kresy Wschodnie i oczywiście dalszej weny twórczej.

Spotkanie odbyło się w ramach Warszawskich Dni Seniora 2019.